تاریخچه تجارت الکترونیکی در ایران | وبسایت گروه نوآور

موضوعات: تاریخچه تجارت الکترونیکی در ایران


ارزش مبادلات الكترونيكي در جهان طي سالهاي اخير به سرعت در حال افرايش بوده است. گرچه در مورد سرعت گسترش اين شيوه از مبادله برآوردهاي بسيار متفاوتي ارايه گرديده است,‌ لكن در كليه پيش بيني هاي به عمل آمده گفته شده است كه تجارت الكترونيكي در سالهاي آينده با رشد فزاينده‌اي رو به رو خواهد بود.در گروه كشورهاي توسعه يافته (اعضاء OECD) ايالات متحده آمريكا همچنان بيشترين سهم از مبادلات الكترونيكي را به خود اختصاص خواهد داد اما اروپا به سرعت در حال كم كردن فاصله خود با ايالات متحده است.

در سال 1999 حجم مبادلات الكترونيكي در ايالات متحده آمريكا معادل 700 ميليارد دلار و در ساير كشورهاي جهان 330 ميليارد دلار بوده است. پيش بيني مي‌شود كه حجم تجارت الكترونيكي كالاها و خدمات شركتهاي آمريكايي در سال 2003 و 2800 ميليارد دلار بالغ گردد كه اين رقم معادل 25 درصد خريدهايي است كه بين شركتهاي آمريكايي در آن سال صورت خواهد گرفت. انجام مبادلات الكترونيكي توسط شركتها و مصرف كنندگان اروپايي در سال 2004 معادل 1600 ميليارد دلار يا 3/6 كل معاملات در اروپا برآورد گرديده است.

در حيطه تجارت بين المللي نيز تجارت الكترونيكي سهم فزاينده‌اي را به خود اختصاص خواهد داد. برآوردهاي موجود حاكي از آن است كه تا سال 2003, بين 10 تا 25 درصد از تجارت از طريق الكترونيكي صورت خواهد گرفت. يعني, حتي با فرض بسيار محافظه كارانه 13000 ميليارد دلار براي جمع صادرات و واردات كالايي جهان در سال 2003 (اين رقم در سال 1999 حدود 11500 ميليارد دلار بوده است), به 1300 تا 3250 ميليارد دلار بالغ خواهد گرديد.

 كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس از نظر حجم تجارت الكترونيكي در صدر فهرست كشورهاي عربي قرار دارند. ارزش تجارت الكترونيكي اين كشورها سالانه به 3/1 ميليارد دلار مي‌رسد. كشور مصر 500 ميليون دلار و حجم تجارت الكترونيكي ساير كشورهاي عربي جمعا 2/1 ميليارد دلار است. بر اساس پيش بيني بانك الاهلي مصر, حجم تجارت الكترونيكي كشورهاي عربي از حدود 3 ميليارد دلار بر سال 2000 به حدود 5 ميليارد دلار در سال 2002 خواهد رسيد.

در كشورهاي تازه صنعتي شده نيز تجارت الكترونيكي به سرعت در حال گسترش است. به عنوان نمونه, رويكرد تجارت الكترونيكي در سنگاپور, گرچه از سال 1996 اتخاذ گرديد لكن قوانين و زيرساختهاي مورد نياز براي انجام اين امر تا سال 1998 فراهم گرديد. هدف اعلام شده اين كشور آن است كه تا سال 2003 حدود 4 ميليارد دلار سنگاپور كالا و خدمات از طريق تجارت الكترونيكي مبادله گردد.

در جديدترين تحقيقات به عمل آمده توسط Economist Intelligence Unit رتبه بندي كشورهاي جهان براي پذيرش و بكارگيري تجارت الكترونيكي انجام گرديده است. در اين تحقيق عواملي نظير قابليت اتصال به شبكه, اوضاع و احوال كسب و كار, پذيرش تجارت الكترونيكي توسط توليدكنندگان و مصرف كنندگان, وجود قوانين و مقررات مناسب,‌ فراهم بودن خدمات حمايتي براي تجارت الكترونيكي, و زيرساختهاي اجتماعي و فرهنگي به عنوان عمده ترين محورهاي تعيين كننده گسترش تجارت الكترونيكي در كشورها شناخته شده‌اند. در آن بررسي آمريكا و استراليا در رده‌هاي اول و دوم, كشورهاي اسكانديناوي جزو ده كشور اول و سنگاپور در رده هفتم قرار گرفتند. اين در حالي است كه فرانسه به دليل تمركز بر بازار داخلي, عليرغم گستردگي استفاده از اينترنت در اين كشور, در رده پانزدهم قرار گرفته است.

- برگزاري همايش‌هاي مختلف ملي و بين‌المللي تجارت الكترونيكي و كسب و كار الكترونيكي در استان‌هاي مختلف كشور.

7- آموزش و آگاه‌سازي فعالان اقتصادي:

وزارت بازرگاني با همكاري دانشگاه‌ها و موسسات آموزشي از قبيل جهاد دانشگاهي و مركز آموزش بازرگاني استانها، تلاش مي‌كند در قالب برنامه‌هاي مدون اصناف و كسبه را به استفاده از تجارت الكترونيكي تشويق نمايد.

8- اطلاع‌رساني در مورد فعاليتهاي صورت گرفته توسط دستگاه‌هاي مختلف در زمينه تجارت الكترونيكي:

در اين راستا گزارشهاي سالانه توسط دستگاه‌هاي اجرايي به معاونت برنامه‌ريزي و بررسي‌هاي اقتصادي اعلام و در قالب گزارش ملي تجارت الكترونيكي جهت استفاده عموم منتشر مي‌گردد.

9- برگزاري نشستهاي تجارت الكترونيكي:

در اين نشستها كه با حضور صاحبنظران و سياستگذاران تشكيل مي‌شود موانع فراروي توسعه تجارت الكترونيكي در بخش‌ها و صنايع مختلف بررسي مي‌شود.

11- قرارگیری تجارت الکترونیک دربرنامه چهارم توسعه اقتصادي اجتماعي فرهنگي جمهوري اسلامي ايران.

12-تدوين چشم‌انداز بلند مدت (20 ساله) جمهوري اسلامي ايران:

البته ، اين برنامه مختص تجارت الكترونيكي نيست اما چشم‌اندازهاي بلند مدتي را كه تجارت الكترونيكي در قالب آن بايد توسعه يابد مشخص كرده است. و از اين لحاظ از اهميت خاصي برخوردار است. در اين چشم‌انداز در بيان ويژگي‌هاي جامعه آرماني ايران برخورداري از موقعيت اول علمي، تكنولوژيكي و اقتصادي مورد اشاره خاص قرار گرفته كه در بعد تكنولوژيكي-اقتصادي، تجارت الكترونيكي ابزار خوبي براي دستيابي به اين موقعيت است. از طرفي در بعد سياستهاي عمومي اين چشم‌انداز، به توسعه اطلاعات و ارتبطات و زيرساختهاي لازم براي آن درراستاي پيشرفتهاي جهاني پرداخته شده است كه باز در حوزه تجارت الكترونيكي كارهاي زيادي براي پاسخگويي به اين الزام چشم‌انداز وجود دارد. دستيابي به اقتصاد متنوع مبتني بر دانش، سرمايه انساني و فناوري‌هاي نو از ديگر موارد مهم اين چشم انداز است كه به تجارت الكترونيكي مربوط مي‌شود. و در نهايت در يك كلام خلاصه توسعه پايدار مبتني بر دانش از مهمترين سياستهاي اين چشم‌انداز است كه به نحو مقتضي به تجارت الكترونيكي مرتبط مي‌باشد.

طرح تکفا و مراحل اجرایی آن

مراحل تکامل طرح تکفا را زیر آورده ام این مطلب رو از مستندات طرح تکفا که برروی سایت مربوطه قرارگرفته بود به دست آوردم:

الف)مطالعه و بررسی این طرح(اگاندا)در کشورهای موفق و پیشرو

ب)بررسی نقاط قوت و ضعف شالودهای موجود درکشور به منظور اینکه طرح مورد نظر کاملا واقع گرایانه مطرح شده است.

ج)پویش محیطی در سطح جهانی برای انتخاب مدل و نقشه مناسب برای بهبود وضعیت ارتباطات و اطلاعات در ایران

د)ایجاد یک سازمان اجرایی برای مدیریت طرح مورد نظر در حوزه های مسایل چالش برانگیز

ه)اختصاص بودجه ایی مشخص به طرح تکفا برای این که این طرح دچار شکست  شود (که البته دچار شکست هم شد)

همانطور که در پست های اولیه بیان کردم تجارت الکترونیکی در ایران 3 مرحله مهم داشته است که در زیر مرحله اول آمده است:

دوره اول: فعاليتهاي پراكنده بدون چارچوب راهبردي فناوری اطلاعات

اهم فعاليت‌هاي صورت گرفته در زمينه تجارت الكترونيكي در اين دوره عبارتند از:

1- طرح شبكه جامع اطلاع رساني بازرگاني

2- راه‌اندازي مركز شماره‌گذاري (Coding) كالا و خدمات ايران (IRAN EAN):

3- راه‌اندازي نقطه تجاري ايران

4- عضويت كميته اديفكت ايران در گروه كاري تسهيل رويه‌هاي تجارت بين‌الملل.

5- عضويت كشور ايران در كميته اديفكت ، سيفكت (CEFACT) آسيا و اكنون نيز ايفكت (AIFACT):

6- برگزاري اولين كنفرانس بين‌المللي مالكيت معنوي و كسب و كار الكترونيكي .

7- راه اندازي سيستم سويفت در تبادلات بين‌المللي بانكها .

8- حضور فعال متصديان تجارت الكترونيكي در كنفرانس‌ها، همايش‌ها و نشست‌هاي بين‌المللي تجارت الكترونيكي در جهان .

9- راه اندازي طرح آسيكودا در سازمان گمرك جمهوري اسلامي ايران.

منبع:این متن در نتیجه همکاری با دکتر محمد تقی عیسایی(مدرس درس تجارت الکترونیکی و مدیریت دانش) در بررسی تاثیرات وب سوم در تجارت الکترونیکی در ترم گذشته  با بررسی سایت های پایه به دست آمده است.

قانون تجارت الکترونیک

در اینجا می توانید قانون تجارت الکترونیک در ایران ، مصوب سال 1382 را مشاهده کنید.

جزییات طرح تکفا

می توان گفت که یکی از زمینه هایی که طرح تکفا در آن کار کرده است تجارت الکترونیک است،البته این طرح درواقع نسخه برداری از طرح نیکتا می باشد،که در بعضی از کشورها ی جهان پیاده سازی شده است،در زیر قالب کاری طرح تکفا به جز بیان شده است.

با جستجو در صفحات اینترنت به دنبا ل تاریخچه تجارت الکترونیکی در ایران به سایت وزارت بازرگانی برخوردم ،که چهار گزارش ملی در سا ل های متفاوت ازجمله سال هشتادوپنج ایجاد شده است.همچنین مقالات بسیاری نیز در پنج سال اخیر در همایش های تجارت الکترونیکی که تابه حال پنج دوره آن برگزار شده ،چاپ شده است ،که این خود نشان دهنده حرکت روبه جلو در تجارت الکترونیکی می باشد،زیر به نظرم همایش های تجارت الکترونیکی ،باعث بالا رفتن سطح سواد تجارت الکترونیکی در ایران می شود ،درزیر پیوندهای مذکور آمده است

سایت های گزارش های ملی:

http://www.ecommerce.gov.ir/EArchive/EArchiveF/Item.asp?ParentID=23&ItemID=58

http://www.ecommerce.gov.ir/EArchive/EArchiveF/Item.asp?ParentID=23&ItemID=61

http://www.ecommerce.gov.ir/EArchive/EArchiveF/ItemList.asp?ParentID=23

http://www.ecommerce.gov.ir/EArchive/EArchiveF/ItemList.asp?ParentID=33

سایت همایش های تجارت الکترونیکی:

http://www.ecommerce.gov.ir/EArchive/EArchiveF/ItemList.asp?ParentId=3

تاریخ بازدید:25مهرماه ساعت 11:31

طرح های مهم انجام شده در ایران در راستای تجارت الکترونیکی:

طرح تکفا

طرح متا

طرح آسیکودا

در این راستا به دنبال بررسی سند هرکدام از طرح ها و ویژگی های مختص به آنها هستم.که در این زمینه از دکتر عیسایی نیز کمک می گیرم.

تجارت الکترونیکی در ایران به 3 دسته تقسیم می شه!

الف)فعالیت های بدون چارچوب و پراکنده

ب)تدوین برنامه راهبردی برای تجارت الکترونیکی

ج)فعالیت در چارچوب راهبردی تعیین شده


قدرت گرفته از: وردپرس | پوسته: Motion توسط 85ideas | شخصی سازی: علی محمد ربانی